Bài giảng về Cung và Cầu trong Kinh tế Vi mô
- Giới thiệu về Cung và Cầu
Cung và cầu là hai yếu tố cơ bản quyết định giá cả và số lượng hàng hóa trên thị trường. Khi hiểu về cung cầu, ta có thể phân tích cách giá cả thay đổi và dự đoán xu hướng thị trường.
- Cầu (Demand)
Khái niệm:
Cầu là lượng hàng hóa/dịch vụ mà người tiêu dùng sẵn sàng và có khả năng mua tại các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định.
Luật cầu:
Khi giá tăng, lượng cầu giảm và ngược lại, khi giá giảm, lượng cầu tăng (ceteris paribus - các yếu tố khác không đổi).
Đường cầu:
Là một đường dốc xuống từ trái sang phải, thể hiện mối quan hệ nghịch giữa giá và lượng cầu.
Công thức tổng quát: , trong đó là lượng cầu và là giá.
Các yếu tố làm dịch chuyển đường cầu:
(1) Thu nhập của người tiêu dùng.
(2) Giá của hàng hóa liên quan (hàng thay thế, hàng bổ sung).
(3) Thị hiếu và xu hướng tiêu dùng.
(4) Kỳ vọng về giá trong tương lai.
(5) Dân số và quy mô thị trường.
- Cung (Supply)
Khái niệm:
Cung là lượng hàng hóa/dịch vụ mà người bán sẵn sàng và có khả năng cung cấp tại các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định.
Luật cung:
Khi giá tăng, lượng cung tăng và ngược lại, khi giá giảm, lượng cung giảm (ceteris paribus).
Đường cung:
Là một đường dốc lên từ trái sang phải, thể hiện mối quan hệ thuận giữa giá và lượng cung.
Công thức tổng quát: , trong đó là lượng cung và là giá.
Các yếu tố làm dịch chuyển đường cung:
(1) Chi phí sản xuất (giá nguyên liệu, công nghệ,…).
(2) Thuế và trợ cấp của chính phủ.
(3) Kỳ vọng về giá cả trong tương lai.
(4) Số lượng người bán trên thị trường.
(5) Điều kiện tự nhiên và yếu tố ngoại cảnh.
- Cân bằng thị trường
Khái niệm:
Cân bằng thị trường là trạng thái mà tại đó lượng cung bằng lượng cầu, không có tình trạng dư thừa hay thiếu hụt hàng hóa.
Điểm cân bằng:
Xác định bằng giao điểm của đường cung và đường cầu.
Tại điểm cân bằng, giá thị trường là giá cân bằng (P*) và lượng hàng hóa giao dịch là sản lượng cân bằng (Q*).
Sự thay đổi cân bằng:
Khi cầu tăng → Giá và lượng cân bằng tăng.
Khi cầu giảm → Giá và lượng cân bằng giảm.
Khi cung tăng → Giá giảm, lượng cân bằng tăng.
Khi cung giảm → Giá tăng, lượng cân bằng giảm.
- Ứng dụng trong thực tế
Nếu chính phủ đánh thuế vào một hàng hóa, chi phí sản xuất tăng → cung giảm → giá tăng.
Khi thu nhập tăng, cầu đối với hàng xa xỉ tăng → giá và lượng giao dịch tăng.
Nếu một công nghệ mới làm giảm chi phí sản xuất, đường cung dịch phải → giá giảm, lượng cân bằng tăng.
- Kết luận
Cung và cầu là công cụ quan trọng để hiểu cách thị trường vận hành. Khi nắm vững quy luật cung cầu, chúng ta có thể phân tích và dự đoán các xu hướng giá cả và sản lượng trên thị trường, từ đó đưa ra quyết định kinh doanh và đầu tư hợp lý.